Welkom in het stomacafxc3xa9!
Even voorstellen…
Deze web-log is gemaakt door vier 4e jaars studenten HBO-verpleegkunde. Wij als jonge studenten konden weinig specifieke informatie vinden op het web en in de mediatheek over stoma’s. Omdat jongeren anno 2005 regelmatig op het internet surfen was dat de aanleiding om hierop in te spelen. De web-log bestaat uit verschillende actuele thema’s die je algemene en specifieke informatie geven over het desbetreffende onderwerp. Daarnaast zijn de verschillende soorten stoma’s weergeven met de nodige informatie die misschien al op vragen die bij jou spelen antwoord kunnen geven.

(bron: www.elmspuzzles.com)

Dit cafxc3xa9 is bedoeld voor jongeren die in aanmerking komen voor een stoma en/of (plotseling) een stoma hebben. Je hebt wellicht niet of nauwelijks een idee wat een stoma is, maar nu wordt je er zelf mee geconfronteerd. ‘Een gaatje in je buik, waar de ontlasting uitloopt en in een zakje terecht komt’. Zoiets heb je misschien gehoord? Een ongemakkelijke, in het begin zelfs vernederde gedachte. Je zult het als ontsierend ervaren, je voelt je ‘beschadigd’…En je vraagt je af: kan ik daar ooit mee omgaan? Dat omgaan met een stoma gemakkelijk is, zal niemand ooit beweren. Wel kan het groot verschil maken, wat voor ziektegeschiedenis aan de stoma vooraf is gegaan. Is kanker de oorzaak, dan hoor je vaak zomaar opeens dat je (al heel snel) een stoma krijgt, zonder dat je je daar op niet hebt kunnen voorbereiden. Je voelt je niet eens ziek! Het is moeilijk je daar zo snel op in te stellen. Bij een chronische darmontsteking( de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa) ligt dat anders. Daar heb je misschien al jarenlang mee getobt, zodat leven met een stoma een verbetering kan betekenen in vergelijking tot hoe het was. Het kan het leven wat aangenamer maken.

Wat is een stoma? Waarom een stoma? Wat kan ik met een stoma? Dit zijn vragen die vaak al vxc3xb3xc3xb3r de operatie boven komen. Vragen die een antwoord behoeven, een duidelijk antwoord. Want hoe meer je van tevoren over het hebben van een stoma weet, hoe gemakkelijker je ermee leert omgaan. De meest wezenlijke vraag is misschien wel: Ben ik met een stoma beter af? Anders gesteld: komt de ziekte waarvoor je bent geopereerd nu nooit meer terug? Het is de vraag die heel veel jongeren bezighoudt en die maar weinig mensen durven te stellen. Dat is niet terecht. Ook op die vraag is vaak goed een antwoord te geven, net zoals op andere, minder ingrijpende vragen.

Op deze web-log proberen we een aantal antwoorden te geven. Beschouw ze als een aanzet om nog meer vragen te stellen aan de behandelend arts, de (stoma)verpleegkundige of de maatschappelijk werk(st)er. Het helpt allemaal mee om straks beter te kunnen omgaan met de stoma.

Heb je na alle informatie nog vragen, helemaal niet erg, je kunt ze altijd stellen en misschien hebben wij er een antwoord op. Stuur een mail:

stomacafe@hotmail.com

Veel succes,

Gertjan, Wendy, Brechje en Heleen

Inleiding:

Eten en drinken hebben – naast de noodzaak om in leven te blijven – een grote sociale functie. Een etentje en een borrel brengen de mensen tot elkaar. Denk maar aan een verjaardag of aan het bruine cafxc3xa9 op de hoek.Voor degenen met een Bourgondische inslag die houden van lekker eten en drinken hoeft daar niet veel aan te veranderen.Wel geldt wat voor iedereen geldt: eet met mate.Te dik worden is voor niemand prettig, maar met een stoma kan dat aanleiding geven tot plooien, kuiltjes of terugtrekken van de stoma; met alle opvangproblemen van dien.
Er zijn dus geen strenge dieetmaatregelen bij mensen met een stoma, toch is aandacht voor het eet- en drinkpatroon noodzakelijk. Zo zullen alle stomadragers rekening moeten houden met de vochtinname en zijn goede voedingsgewoonten belangrijk. Omdat de adviezen wat betreft voeding verschilt per type stoma hebben we deze voorlichting apart uitgewerkt. Op deze manier kun je gelijk zien wat voor jou belangrijk is.
Daarnaast is er ook algemene informatie die bij alle stoma’s van belang is.
De volgende hoofdstukken worden achtereenvolgend beschreven:
1) Het spijsverteringskanaal
2) Voeding bij een urinestoma
3) Voeding bij een colostoma
4) Voeding bij een (continent) ileostoma
5) Klachten van de stoma waar voeding een rol bij speelt. De onderdelen zijn:
Geur-, gas- en kleurvorming
Obstructie
Diarree
Obstipatie

1. Het spijsverteringskanaal

Om te begrijpen welk effect voeding heeft op het lichaam en bij iemand met een stoma is het handig om te weten hoe het spijsverteringskanaal in elkaar zit en hoe deze werkt.

Wanneer je een hap voedsel neemt, wordt het eerst in de mond gekauwd, fijngemaakt en met speeksel vermeng. Vervolgens wordt het in de keel doorgeslikt. Het komt dan in de slokdarm terecht waar het door middel van peristaltische (samentrekkende) bewegingen in de richting van de maag wordt geduwd. De maag geeft het voedsel beetje bij beetje af aan de dunne darm, nadat ze het eerst heeft gekneed en gemengd met maagsap. Omdat het maagsap zoutzuur bevat komt het voedsel uit de maag als zure massa in de dunne darm. De lever en alvleesklier scheiden sappen af en samen met het darmsap (water, slijm en enzymen) wordt het voedsel afgebroken en verteerd.
Daarnaast heeft de dunne darm een resorberende werking; de bloedvaten en lymfevaten in de darmwand nemen de verteringsproducten uit de darm op in het bloed. Wat overblijft is een onverteerbare vloeibare voedselmassa. Deze brij wordt voortbewogen naar de dikke darm. Hier vind indikking plaats van de resterende onverteerbare voedselmassa doordat het water wordt voor een groot deel aan de brij onttrokken en opgenomen in het bloed. De ingedikte massa (feces) die daardoor ontstaat, verplaatst zich via peristaltische bewegingen naar het einde van de dikke darm. Feces of ook wel ontlasting bestaat uit: (gedeeltelijk onverteerbare) voedselresten, water, slijm, dode bacterixc3xabn en afgestoten darmwandcellen). Met tussenpozen wordt de feces door een krachtige peristaltische golf in het rectum geperst, waardoor (defecatie)drang ontstaat. Bij voldoende vulling van het rectum onsluit de kringspier rond de anus zich, zodat de ontlasting het lichaam kan verlaten.
Als bepaalde delen van het maagdarmkanaal operatief worden verwijderd kan er een verandering optreden in de resorptie van voedingsstoffen in de dikte van de ontlasting.

De bouw van de dunne en dikke darm leggen we nader uit omdat hierin bij jou veranderingen zijn gekomen of nog moeten komen.
De dunne darm heeft een lengte van ongeveer 6 meter. Het is opgebouwd uit 3 delen:
- Twaalfvingerige darm (duodenum)
- Nuchtere darm (jejunum)
- Kronkeldarm (ileum)
De dikke darm heeft een lengte van ongeveer 1,5 meter en bestaat ook uit 3 delen:
- Blinde darm (coecum)
- Karteldarm (colon)
- Opstijgend deel (colon ascendens)
- Dwars verlopend deel (colon transversum)
- Dalend deel (colon descendens)
- S-vormig deel (colon sigmoxc3xafd)
- Endeldarm (rectum)
Welk deel bij is verwijderd en wat de gevolgen daarvoor zijn voor de voeding, lees je in het deel wat gaat over jou stoma,

2. Voeding bij een urinestoma

Algemeen
Bij een urinestoma geldt geen voedingsadvies, wel een vochtadvies. Voldoende vocht is heel belangrijk. Het lichaam bestaat voor 60% uit water. Lichaamsvocht zorgt ervoor dat alle cellen in het lichaam voldoende voeding krijgen en het verwijdert de afvalstoffen. Voldoende cocht zorgt er tevens voor dat de urine een goede zuurgraad (pH) krijgt. De zuurgraad van de urine hoort zuur tot zwak alkalisch (niet zuur) te zijn. Alkalische urine heeft de volgende nadelen:
- Vormt een goede voedingsbodem voor bacterixc3xabn. Er bestaat daardoor een verhoogde kans op een urineweginfectie.
- Bexc3xafnvloed de kleefkracht van het opvangmateriaal, met als mogelijke gevlogen huidproblemen en lekkages.
- Er kunnen zich zoutkristallen in een alkalische omgeving vormen. Als deze zich op ofrondom de basis van het stoma afzetten, kan het stoma worden beschadigd.
Het is dus goed om voldoende vocht binnen te krijgen want de bovenstaande problemen zijn niet bexc3xafnvloedbaar door voeding. Het advies is daarom om 2 liter vocht per dag te drinken (15 kopjes/glazen).

Geuroverlast
Er zijn bepaalde voedingsmiddelen die een sterke geur geven aan de urine. Dit gebeurt ook bij mensen zonder een stoma. Voedinsmiddelen die een sterk ruikende urine kunnen geven zijn: vis, asperges, thee, eieren, citrusvruchten, vitamine B, bepaalde medicijnen (b.v. antibiotica). Het is niet raadzaam deze voedingsmiddelen daarom te vermijden omdat ze wel waardevolle voedingsstoffen bevatten.

Tips
- Om na te gaan of je voldoende drinkt, kun je kijken naar de kleur van de urine. Wanneer deze geel tot donkergeel is dan heb je waarschijnlijk te weinig vocht gebruikt. Is de urine bijna kleurloos , dan heb je voldoende vocht gebruikt.
- Een veelgehoorde tip om de urine aan te zuren is het slikken van vitamine C. Uit onderzoek is gebleken dat dit niet helpt.
- Een aspirine in het stomazakje verlaagt wel de zuurgraad van de urine, maar tast ook het slijmvlies van je stoma aan. Het is daarom af te raden dit te gebruiken.
- Een lucifer aansteken en uitblazen tijdens het legen van het opvangzakje vermindert de geur. De zwavelverbinding uit de lucifer absorbeert de geur van de urine.
- Een veel gehoord advies is een tabletje Norit in het zakje doen. De koolstof uit de Norit zou de geur absorberen. Het blijkt echter dat de koolstof zijn werking juist verliest als het vochtig wordt. Helaas werkt dit dus niet.
- Fabrikanten hebben ook middelen in de handel die geurbeperkend zijn

3. Voeding bij een colostoma

Vocht
Voldoende vocht is heel belangrijk. Het lichaam bestaat voor 60% uit water. Lichaamsvocht zorgt ervoor dat alle cellen in het lichaam voldoende voeding krijgen en het verwijdert de afvalstoffen. Bij een tekort aan vocht kunnen de volgende klachten ontstaan.
- Lusteloosheid
- Sufheid
- Inactiviteit
- Gebrek aan eetlust
- Een droge beslagen tong
- Verminderde urineproductie
Het advies bij de colostoma is om minstens 1,5 tot 2 liter vocht per dag te gebruiken (12-15 glazen)

Voedingsvezel
Om de peristaltiek (bewegingen) van de darmen te stimuleren, is het belangrijk dat je voldoende voedingsvezels gebruikt. Voedingsvezels zijn onverteerbare koolydraten. Naast het stimuleren van de peristaltiek hebben voedingsvezels als functie dat ze water binden, waardoor de ontlasting een goede vastheid krijgt.
Het advies is om ongeveer 25 tot 30 gram voedingsvezels per dag te gebruiken. Hieronder een lijst met vezelrijke voedingsmiddelen samen met het vezelgehalte.

Als je niet gewend bent vezelrijke voedingsmiddelen te gebruiken is het belangrijk dat je deze voedingsmiddelen geleidelijk aan invoert in je voedingsgewoonten. Je darmen moeten er aan wennen.
Je kan het best meerdere, kleinere maaltijden over de dag gebruiken. De darmen hebben dan meer de gelegenheid om nuttige stoffen uit het voedsel op te nemen.

Tips:
- Om na te gaan of je voldoende drinkt, kun je kijken naar de kleur van de urine. Wanneer deze geel tot donkergeel is dan heb je waarschijnlijk te weinig vocht gebruikt. Is de urine bijna kleurloos, dan heb je voldoende vocht gebruikt.
- Om na te gaan of je voldoende voedingsvezels gebruikt, kan je het vezelgehalte van de voedingsmiddelen die je gebruikt op een dag bij elkaar optellen. Als dit dan 25-30 gram is, heb je voldoende voedingsvezels binnen gekregen.

4. Voeding bij een (continent) ileostoma

De dikke darma zorgt onder andere voor het opnemen van water en zouden. Omdat deze bij jou verwijderd is het belangrijk dat het vocht- en zouttekort dat hierdoor ontstaat wordt aangevuld.

Vocht
Voldoende vocht is heel belangrijk. Het lichaam bestaat voor 60% uit water. Lichaamsvocht zorgt ervoor dat alle cellen in het lichaam voldoende voeding krijgen en het verwijdert de afvalstoffen. Bij een tekort aan vocht kunnen de volgende klachten ontstaan.
- Lusteloosheid
- Sufheid
- Inactiviteit
- Gebrek aan eetlust
- Een droge beslagen tong
- Verminderde urineproductie
Het advies bij de ileostoma is om minstens 2,5 liter vocht per dag te gebruiken (17 glazen)

Zout

Omdat je meer zout verliest is het belangrijk om dit aan te vullen.
Zout heeft verschillende functies in het lichaam. Het zorgt onder andere voor de ontspanning van de spieren. Bij een tekort aan zout kunnen de volgende klachten ontstaan
- Vermoeidheid
- Duizeligheid
- Prikkelbaarheid
- Slaapstoornissen
- Snel gewichtsverlies
- Spierkrampen
Het advies is om 14 tot 15 gram zout te gebruiken. Dit is 7 tot 8 gram meer zout dan de Nederlandse voeding gemiddeld bevat. Het advies wat je vaak hoort ‘wees zuinig met zout’, geldt dus niet voor jou. Je moet juist extra zout gebruiken. Dit kan je doen door extra zout over je eten te strooien, zouttabletten te gebruiken en/of door extra zoute producten te eten. Hieronder een rijtje met zoutrijke producten:

Vitmanie B12
Vitamine B12 is een vitamine die in het laatste deel van het ileum wordt opgenomen. Bij een continet ileostoma en bij een ileostoma waarbij een groot stuk van het ileum is verwijderd bestaat er een kans op een tekort. Het lichaam heeft een reservevoorraad van vitamine B12 van 3 tot 5 jaar. Daarna zouden er tekorten kunnen ontstaan. Een klacht van een tekort is vooral moeheid. Denk je dat je een tekort hebt vraag dan je arts om je bloed hierop na te kijken. Wanneer er een tekort wordt geconstateerd kan de arts besluiten of je een vitamine B12-injectie nodig hebt. Het is er niet in tabletvorm

Je kan het best meerdere, kleinere maaltijden over de dag gebruiken. De darmen hebben dan meer de gelegenheid om nuttige stoffen uit het voedsel op te nemen.

Tips:
- Om na te gaan of je 2,5 liter vocht drinkt, kun je kijken naar de kleur van de urine. Wanneer deze geel tot donkergeel is dan heb je waarschijnlijk te weinig vocht gebruikt. Is de urine bijna kleurloos, dan heb je voldoende vocht gebruikt.
- Om na te gaan of je voldoende zout gebruikt, kan je het zoutgehalte van de voedingsmiddelen die je gebruikt op een dag bij elkaar optellen. Als dit dan 14 tot 15 gram is, heb je voldoende voedingsvezels binnen gekregen.
- Drop is geen goede zoutleverancier, het bevat ammoniumchloride, terwijl u natriumchloride nodig heeft.
- Let er op dat huisgenoten zonder stoma geen extra zout nodig hebben. Bij hen geldt wel het advies ‘wees zuinig met zout’.
- Raadpleeg je arts als je een hoge bloeddruk hebt. Hij kan je adviseren hoeveel extra zout je moet gebruiken.

Bacterie-overgroei
Deze informatie geldt alleen voor de continent ileostoma.
Het is belangrijk dat je voldoende katheteriseert (4 tot 5 maal per dag). Doordat de voedingsbestanddelen bij jou enkele uren in de dunnen darm zitten, zou er een overgroei kunnen ontstaan van bacterixc3xabn. Deze bacterixc3xabn kunnen voedingsstoffen verbruiken, waardoor bij jou een tekort kan ontstaan. Als je minimaal 4 keer per dag katheteriseert, is de kans dat dit gebeurt erg klein.

5. Klachten van de stoma waar voeding een rol bij speelt

De volgende onderdelen worden achtereenvolgend beschreven:
- Gasvorming
- Geuroverlast
- Obstructie
- Diarree
- Obstipatie

Gasvorming
Gasvorming es een normaal gevolg van de spijsvertering en het komt bij iedereen voor. Het is dan ook niet geheel te vermijden. Het kan wel iets verminderd worden. Het grootste deel van het gas (70%) bestaat uit ingeslikte lucht. Je kan dit zoveel mogelijk verminderen door:
- Rustig te eten
- Goed te kauwen
- Niet te praten tijdens het eten
- Geen of zo min mogelijk kauwgom te gebruiken
- Het drinken door een rietje te beperken
- Niet of zo min mogelijk roken
- Een goed passend gebit te hebben

Naast deze ingeslikte lucht zijn er ook een aantal voedingsmiddelen dat extra gasvorming kan veroorzaken. Dit komt doordat voedselresten door darmbacterixc3xabn worden afgebroken waarbij gassen ontstaan. Welke voedingsmiddelen gasvorming geven is bij iedereen verschillend. Hieronder een rij voedingsmiddelen waarvan je last kunt hebben. Het is aan te raden om deze voedingsmiddelen wel te blijven gebruiken maar je kan er b.v. rekening mee houden wanneer je uit wilt gaan.
- Uien
- Prei
- Knoflook
- Koolsoorten
- Spuitjes
- Koolzuurhoudende dranken
- Bier
- Peulvruchten
- Bruine bonen
- Erwtensoep
- Scherpe kruiden
- Chinese en Indische gerechten
- Eieren

Tips:
- Leg wanneer je het ‘gas’ voelt aankomen je hand op de stoma, het geluid wordt zo verminderd.
- Wanneer je voelt dat er gas in je zakje zit, leeg het dan in het toilet op buiten.
- In veel stomazakjes zit een koolstoffilter, dit ‘leidt’ de gassen reukloos naar buiten. Het nadeel van deze filters is, dat ze soms het zakje hinderlijk vacuxc3xbcm trekken. Ja kan daarom in periodes van weinig gasvorming het filter het beste even afplakken. Als het filter nat wordt, verliest het zijn werking. Je kunt het filter daarom beter afplakken als je onder de douche gaat, als je diarree hebt of als je een ileostoma hebt.
- De gasvormende werking van voedingsmiddelen schijnt verminder te kunnen worden door bij de bereiding van gerechten bepaalde kruiden te gebruiken, zoals dille, koreander, kummel, salie en mierikswortel. Hoe deze werken is onbekend.
- Een lege darm veroorzaakt ook gasvorming. Een maaltijd overslaan heeft dus geen zin. Het beste is waarschijnlijk om meerder kleine maaltijden op de dag te eten.
- Wanneer je een colostoma hebt dan kun je spoelen. Je bent dan enige tijd van ontlasting en gassen. Raadpleeg hiervoor je huisarts of stomaverpleegkundige.

Geuroverlast
Heb je veel last van geuroverlast dan is dat meestal door lekkage van het stomamateriaal. Je kan dan het best contact opnemen met je stomaverpleegkundige.
Er zijn natuurlijk ook voedingsmiddelen die een sterke geur geven aan de ontlasting maar je ruikt het waarschijnlijk ook meer omdat het nu aan de voorkant eruit komt. Meestal merkt de omgeving niks van deze geur. Het is wel aan te raden om deze producten in principe niet minder te gaan eten. Je zou er eventueel wel rekening mee kunnen houden wanneer je uit gaat. Een aantal voedingsmiddelen die een sterke geur kunnen geven:
- Uien
- Prei
- Knoflook
- Koolsoorten
- Peulvruchten
- Asperges
- Eieren
- (oude) Kaas
- Sterk gekruide gerechten
- Vitamine B-tabletten

Tips:
- Een lucifer aansteken en uitblazen tijdens het legen van het opvangzakje vermindert de geur. De zwavelverbinding uit de lucifer absorbeert de geur.
- Karnemelk of yoghurt kunnen ervoor zorgen dat de ontlasting minder ruikt
- Een veel gehoord advies is een tabletje Norit in het zakje doen. De koolstof uit de Norit zou de geur absorberen. Het blijkt echter dat de koolstof zijn werking juist verliest als het vochtig wordt. Helaas werkt dit dus niet.
- Fabrikanten hebben ook middelen in de handel die geurbeperkend zijn

Obstructie
Obstructie houdt in dat je stoma verstopt raakt. Dit kan gebeuren als gevolg van een ontsteking in de darmen of door een bepaald voedingsmiddel. Bij een ernstige vorm van verstopping komt er bij mensen met een colo- of ileostoma een paar uur niets uit de stoma. Vaak heb je last van buikpijn en misselijkheid. Raadpleeg dan direct je arts of stomaverpleegkundige.
Obstructie komt het minst voor bij de colostoma omdat de stoma bij deze het grootst is.
Enkele tips om obstructie te voorkomen zijn:
- Neem voldoende tijd om te eten, eet rustig en kauw je eten goed.
- Kook je eten goed gaar en snijd het goed fijn
- Drink bij het eten en eet bij het drinken
- Schil fruit en verwijder de pitjes
Voedingsmiddelen die obstructie kunnen veroorzaken zijn vezelig. Dus kauw, schil en kook vooral deze goed. Voorbeelden zijn:
- Champignons
- Zuurkool
- Wortelen
- Noten en pinda’s
- Asperges
- Kokos
- Dorperwten
- Volkorenbrood
- Peulvruchten
- Maxc3xafs
- Appels
- Patat
- Rauwkost
- Ananas
- Druiven
- Rozijnen
- Prei
- Rauw vlees
- Koolsoorten
- Rijst

Diarree
Wanneer je een colostoma aan het begin van de dikke darm hebt of een ileo(continent)stoma hebt, heb je altijd dunnen ontlasting. Diarree is een nog dunnere en frequentere ontlasting dan dat je normaal hebt.
Diarree (kortdurende) kan ontstaan door:
- Het eten van voeding dat de darmen extra prikkelt
Voorbeelden hiervan kunnen zijn uien, alcoholische dranken, koffie en scherpe kruiden. Je zou kunnen proberen om het minder ervan te eten en kijken of dit helpt.
Sommige mensen hebben ook last van diarree na het drinken van melkproducten. Dit komt door de lactose. Zure melkproducten als yoghurt en karnemelk worden vaak beter verdragen.
- Het eten van onhygixc3xabnisch bereid voedsel
Wanneer je ook buikgriep hebt is dit meestal de oorzaak. Het is dus van belang om hygixc3xabnisch met voedsel om te gaan.
- Sommige medicijnen
Soms kan het zijn dat de diarree ontstaat doordat het lichaam aan een medicijn moet wennen. Het kan ook zijn dat het blijft, raadpleeg dan je huisarts.
- Spanning

Naast rekening te houden met het bovenstaande zullen we hier nog een aantal voedingsadviezen geven bij diarree:
- Vocht en zouten: Je verliest meer zout en vocht dan normaal. Om uitdroging te voorkomen is het daarom belangrijk om dit aan te vullen. Het is dan goed om 2 van de volgende dranken extra te drinken (bovenop jou persoonlijke dieet). Thee met melk en suiker, vruchtensappen, magere bouillon, tomatensap met extra zout en/of 1 glas met ORS-oplossing.
- Stoppende voedingsmiddelen
Witbrood, beschuit, toost, witte rijst, rijstebloem, hard gekookt ei, sterke thee, rode wijn, fijn geraspte appel, bananen, bosbessen, cacao, kaneel

Obstipatie
Je hebt last van obstipatie wanneer je ontlasting droog en hard is en moeilijk wordt uitgescheiden, het tegenovergestelde dus van diarree. Om het te voorkomen of te verhelpen geven wij hier 5 adviezen:
- Vocht
Vocht zorgt ervoor dat de voedselbrij vloeibaar blijft, waardoor de ontlasting zacht blijft. Heb je een colostoma drink dan 1,5 tot 2 liter vocht sowieso per dag en heb je een (continent)ileostoma drink dan sowieso 2,5 liter per dag.
- Voedingsvezels
Dit zijn onverteerbare koolydraten welke niet worden verteerd in het spijsverteringsstelsel en dus met de ontlasting worden uitgescheiden. Ze binden vocht waardoor de ontlasting een goede vastheid krijgt. Onder voeding bij een colostoma vind je producten die veel voedingsvezels bevatten. Omdat vezels alleen in de dikke darm werkt geldt dit alleen voor mensen met een urine- of colostoma.
- Laxerende voedingsmiddelen
Karnemelk, yoghurt, vruchtensap, ontbijkoek, gekweekte pruimen en stroop.
- Lichaamsbeweging
Door voldoende te bewegen stimuleer je de werking van de darmen.

Tips:
- Drink een glas lauw water op een nuchtere maag, dit stimuleert de darmen.
- Gebruik zo min mogelijk laxeermiddelen. Zij maken de darmen lui waardoor chronische obstipatie kan ontstaan

(bron:www.pixelgirlpresents.com)

Hoewel er de laatste tijd steeds meer aandacht wordt besteed aan seksualiteit na het aanleggen van een stoma, is hierover eigenlijk betrekkelijk weinig bekend.
Is het mogelijk om seks te hebben met je vriend of vriendin wanneer er bij jou een stoma is aangelegd?
We hopen dat wij jou hierover voldoende informatie kunnen geven om een aantal vragen bij jou weg te nemen, over seks en het hebben van een stoma.

Seksuele opwinding

Voordat je seks wil hebben met jezelf of met elkaar, is het erg handig om opgewonden te zijn. Wanneer je een stoma hebt, kun je gewoon opgewonden raken.
Er kunnen wel obstakels, in het opgewonden raken, zijn. Je zou misschien kunnen denken dat je niet voldoet aan de seksuele normen, omdat je je aan het dragen van je stoma ergert. Dit kan de reden zijn dat je het niet prettig vindt om gezien of aangeraakt te worden.
We kunnen je hier vertellen dat je jezelf moet respecteren zoals je bent en dat je moet proberen te genieten van seksualiteit zonder aan je stoma te denken. Maar we realiseren ons dat dit erg lastig kan zijn. Er is iets veranderd aan je lichaam waar je aan moet wennen. Dit heeft zijn tijd nodig.
Schaam je niet wanneer je zin hebt om aan jezelf te zitten. Dit is helemaal niet erg. Het werkt juist stimulerend. Wanneer je weet wat je zelf lekker vindt, kun je dit ook aan je eventuele vriend of vriendin vertellen. Zo kun je elkaar begeleiden in het vrijen met elkaar.
Zo makkelijk als het hierboven geschreven staat, is het in de praktijk vaak niet. Maar gun jezelf en elkaar de tijd. Belangrijk is het om niet te verzuimen om over seks te praten. Door met elkaar te praten over seks, elkaar te vertellen wat je graag zou willen doen of proberen, ontstaat vaak seksuele opwinding.
Maar vergeet niet, het heeft zijn tijd nodig!

Seks na het aanleggen van een stoma

Weinig of geen zin hebben in seks heeft alles te maken met hoe je je voelt. Zit je lekker in je vel, dan heb je meer zelfvertrouwen en durf je misschien meer te doen of te proberen. Maar ook psychisch moet je je lekker voelen.
Nadat je een stomaoperatie hebt ondergaan kun je je minder lekker en zelfverzekerd voelen. Dat je na de operatie niet denkt aan seks (met jezelf of met een ander) is heel gewoon. Naarmate de tijd verstrekt en er meer herstel optreedt, kun je weer zin krijgen in seks. Bepaalde hormonen in je lichaam zorgen er voor dat je geil kunt worden. Bij mannen zorgen hormonen bij de ballen hiervoor. Nadat je als man een stomaoperatie hebt ondergaan blijven deze hormonen gewoon werken en kun je dus, wanneer jij daar klaar voor bent, gewoon opgewonden worden.
Bij vrouwen hoeft er ook geen probleem te ontstaan na het aanleggen van een stoma. Ook niet wanneer er bij de ingreep eierstokken zijn verwijderd. Hormonen bij de zogenaamde bijnieren vangen de hormoonproductie, die normaal bij de eierstokken plaats zou vinden zodanig op, dat ook vrouwen gewoon zin in seks kunnen krijgen.

Wanneer je seks hebt veranderd er aan het gevoel van het klaarkomen niets, nadat je een stoma hebt gekregen. Wanneer je klaarkomt (als man, of als vrouw) trekken er spieren in de geslachtsorganen zich samen, dit blijven ze gewoon doen. Het lekkere gevoel blijft hetzelfde.

Bij mannen zou het kunnen voorkomen dat ze een zogenaamd “droog orgasme” krijgen wanneer ze klaarkomen. Dit betekent dat je wel het gevoel hebt van het klaarkomen, maar dat er geen sperma uit de penis komt.
Dit heeft te maken met bepaalde zenuwen die zorgen voor de spermaproductie. Deze zenuwen lopen tussen het ruggenmerg en de geslachtsorganen. De zenuwen die over de buikholte lopen kunnen makkelijk schade ondervinden bij de operatieve ingreep. Dit kan dat “droge orgasme” veroorzaken.
Ook is het mogelijk om wel sperma te produceren, maar een half stijve of zelfs geheel niet stijve penis te hebben. Ook dit heeft weer te maken met die zenuwen die beschadigd kunnen raken door de noodzakelijke stoma-aanleg.

Bij de vrouwen is het ook mogelijk dat ze iets merken van de beschadigde zenuwen. Vaak merken vrouwen dat ze minder “nat worden”dan de tijd voor het stoma.
Seks hebben kan dan pijnlijk worden.
Verstandig is het dan om misschien aan glijmiddel te denken wanneer je seks wilt hebben met elkaar.

Voor de verschillende typen stoma’s kunnen de seksuele en relationele problemen verschillend zijn. De mogelijke invloeden geven wij hieronder per type stoma weer.

Ileostoma en seksualiteit
Een stoma op de dunne darm wordt vaak al op jonge leeftijd aangelegd. Het is daardoor dus goed mogelijk dat je nog niet je eerste intieme relatie dan hebt gehad. Of was er, door langdurig lijden aan de Ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa met de daarbij gepaard gaande pijn, diarree en lusteloosheid, nauwelijks behoefte aan seks.Wanneer je dan weer helemaal bent genezen, ontstaat dikwijls de behoefte om de ‘schade in te halen’. Daar doet een stoma gelukkig niets aan af.Wel begint dan het probleem bij het opbouwen van een intieme relatie. “Vertel ik het mijn nieuwe vriend of vriendin wel of niet meteen? Als ik het meteen vertel, loopt hij/zij dan niet gillend weg? Of gebeurt dat juist als ik het veel later vertel?” Dilemma’s die het leven er niet gemakkelijker op maken. Bovendien hebben de lange ziektegeschiedenis of problemen met de stoma soms het zelfvertrouwen ondermijnd of is er een minderwaardigheidscomplex ontstaan. Dan wordt het aangaan van nieuwe relaties er niet gemakkelijker op. Maar dat geldt natuurlijk ook voor niet-stomapatixc3xabnten.
Een ileostoma geeft in de regel de minste beperkingen op seksueel gebied. De operatie heeft vrijwel nooit invloed op het functioneren van de penis of vagina, of op de gevoeligheid ervan. Soms verandert de stand van de vagina iets bij vrouwen die een rectum-amputatie hebben ondergaan, waardoor men in de meest gangbare houding wat moeilijker tot een orgasme kan komen.

Urostoma en seksualiteit
Bij een urostoma zijn de seksuele problemen doorgaans het grootst. Wanneer een urostoma is aangelegd vanwege neurologische blaasstoornissen of aangeboren afwijkingen, heeft de operatie zowel bij mannen als bij vrouwen weinig invloed op het functioneren van de geslachtsorganen. Dat wordt totaal anders bij mannen die aan blaaskanker zijn geopereerd. Hier is sprake van een zware ingreep waarbij meestal niet alleen de blaas, maar ook de prostaat en de urethra tot aan het topje van de penis wordt weggenomen.
Na de operatie is de penis dan niet meer in staat om tot een volle erectie te komen. Omdat vaak nog wel het gevoel en de lust aanwezig zijn, kan dat natuurlijk enorme problemen geven. Het vraagt van beide partners veel geduld en wederzijds begrip om tot een nieuwe vorm van seksuele samenleving te komen.

Colostoma en seksualiteit
Seksuele problemen bij stomadragers hebben zeker niet altijd een psychische achtergrond.
Bij een rectum-amputatie kan de specialist niet altijd de zenuwbanen sparen, die de geslachtsorganen ‘bedienen’. Dat kan betekenen dat mannen geen erectie meer kunnen krijgen en een normale geslachtsgemeenschap dus niet meer mogelijk is. Het is heel belangrijk dat men de patixc3xabnt al voor de operatie op de hoogte stelt van dit risico. Achteraf kunnen er immers grote verwijten ontstaan naar hulpverleners toe of naar de directe omgeving als blijkt dat men onverwacht met impotentie wordt geconfronteerd. Bij beschadiging van de betreffende zenuwbanen kunnen er bij vrouwen soortgelijke klachten ontstaan, waarbij de vagina bij seksuele opwinding minder gaat opzwellen en minder vocht produceert, waardoor de penetratie moeilijker of pijnlijker wordt. Ook kan door een veranderde stand van de vagina het seksuele leven nadelig worden bexc3xafnvloed.

Stoma’s op de dikke darm en urinestoma’s kunnen dus de grootste invloed hebben op het seksuele leven. Gelukkig komen deze stoma’s meestal pas op latere leeftijd voor. Niet dat seksualiteit voor ouderen minder belangrijk is, maar in ieder geval heeft men er al lange tijd van kunnen genieten en is de behoefte bij velen al wat minder geworden.

De seks op zich

Mensen die vinden dat seks spontaan moxc3xa9t gebeuren, willen wij erop wijzen dat iets dat moxc3xa9t, nooit spontaan kan gebeuren.
Ook voor seks geldt dat het op zijn best gebeurd wanneer men er ongedwongen van kan genieten, als dat betekent dat bepaalde voorbereidingen nodig zijn, dan moeten die ook getroffen worden.

Enkele tips en trucs:

Tips:
1- Zorg dat je schoon bent. Dit is niet alleen attent ten opzichte van je vriend of vriendin, maar het maakt dat je jezelf ook zelfverzekerder en aantrekkelijker voelt. Het is handig om vlak voor de seks een schoon zakje aan te brengen.
2- Wanneer je liever zelf en alleen voorbereidingen wilt treffen voor de seks, vertel dit dan ook je vriend of vriendin. Zo voelt hij/zij zich niet afgewezen.
3- Wanneer je een urinestoma hebt kun je problemen ondervinden bij het vinden van een prettige houding, omdat de opvangzak in de weg zit. Door de zak te legen en een aftapslang aan te brengen die naar het (nacht)reservoir loopt, kunnen de mogelijkheden worden vergroot. Plakband rond de aansluiting kan helpen tegen het losschieten, wanneer de bewegingen heftiger worden tijdens de seks.
4- Zoals eerder gezegd kan gebruik van glijmiddel erg positief werken.
5- Als het alleen om de stijfheid van de penis gaat, zijn er goede mogelijkheden om daar wat aan te doen. Praat in dat geval eens met een uroloog of seksuoloog. Er is een middel dat ter plaatse kan worden toegediend en direct de penis tot stijfheid brengt. Er zijn chirurgische mogelijkheden tot plaatsing van penisprothesen – of beter gezegd erectieprothesen. Hiervoor zijn diverse systemen beschikbaar. Ook is het mogelijk om met een vacuxc3xbcmcilinder een erectie op te wekken.
Ten stlotte is er ook een revolutionaire erectiepil in de handel gekomen, waarmee vaak goede resultaten worden bereikt.

Trucs:

1- Stuffing. Dit kan handig zijn wanneer de man geen stijve penis meer kan krijgen. Door als man boven te gaan liggen en met je vingers de penis in de vagina te duwen, geef je de vrouw de kans om met haar heupen en de spieren rondom de vagina, met een trekkende/zuigende beweging, de penis in de vagina op te nemen. Niet alleen het gevoel van de penis in de vagina is fijn voor beide partijen, maar het komt vaak voor dat door het heupen-en spierwerk van de vrouw de man toch nog een stijve kan krijgen, maar dit hoeft niet te gebeuren. Stuffing kan natuurlijk ook worden toegepast wanneer de vrouw schrijlings over de man heen zit.
2- Oefeningen volgens kegel. Deze oefeningen dienen om de spieren van en rond de vagina te versterken en onder controle te krijgen. Om te beginnen is het handig om op de WC te gaan zitten, wanneer je moet plassen. Wanneer de eerste druppels zijn gekomen probeer je de plas even op te houden. Wanneer je dit is gelukt weet je wat je moet doen om je spieren van en rond je vagina aan te spannen. Vervolgens kun je deze oefeningen overal doen, in de auto, op school, voor de televisie of tijdens het lezen van een goed boek. Vrouwen die deze oefeningen hebben gedaan vertellen dat ze hun vaginaspieren willekeurig kunnen samentrekken en dat ze een verhoogd vermogen hebben ontwikkeld voor het krijgen van een orgasme.
3- Persen. Deze oefening heeft hetzelfde doel als de oefeningen van kegel. Alleen houdt je nu drie seconden je vaginaspieren aangespannen en laat ze dan drie seconden los. Zo bereik je hetzelfde effect als bij de oefeningen volgens kegel is beschreven.
4- Bedenk met elkaar wat lekkere houdingen zijn tijdens de seks. Dit is voor iedereen anders. Sommige houdingen kunnen wel en andere zijn misschien niet zo prettig. Ga het gewoon met elkaar proberen!
5- Realiseer je dat je ook met je mond kan vrijen. Pijpen en beffen is natuurlijk altijd fijn.
6- Hulpmiddelen tijdens de seks kunnen positief effect hebben. Zoals een steuncondoom (een rubberen kunstpenis die over een penis in onstijve toestand kan worden geschoven) of een dildo. Natuurlijk kan een bezoek aan een seksshop spannend zijn……

Anticonceptie

Er is doorgaans geen invloed op de vruchtbaarheid van vrouwen dus wanneer je geen kinderen wil zal je aan anticonceptie moeten doen. Vrouwelijke ileostoma dragers die de pil gebruiken, moeten extra oppassen. Door het kortere darmkanaal komt de pil soms ongeschonden in het stomazakje terecht, dus voordat het zijn werkzame bestanddelen kan afgeven aan het lichaam. De anticonceptiepil is voor hen dus minder veilig. Beter is het om de prikpil of een spiraaltje te gebruiken of om manlief maatregelen te laten treffen.

(bron: http://webcartoons.nl)

Wij hopen je zodanig voldoende informatie te hebben gegeven over het hebben van seks en de voorbehoedsmiddelen bij het dragen van een stoma. De tips en trucs (behalve tip nummer 2) zijn algemeen inzetbaar, voor ieder type stoma!

In dit gedeelte willen wij je informeren over de operatietechnieken die gebruikt worden bij het aanleggen van: de dubbelloops colostoma, de enkelloops colostoma, de dubbelloops ileostoma, de enkelloops ileostoma en de urostoma.

Dubbelloops colostoma

Dubbelloops wil zeggen dat de uiteindelijke uitgang uit twee openingen bestaat waaruit ontlasting in het opvangzakje kan lopen. Deze twee openingen liggen direct naast elkaar. Je hebt in het geval van een dubbelloops colostoma niet te maken met twee verschillende plekken op je buik waar ontlasting uit komt.
In dit gedeelte zullen wij uitleggen hoe de operatietechniek in zijn werk gaat bij het crexc3xabren van een dubbelloops colostoma.

In veel gevallen kan een voorlopige uitgang (de stoma) op het horizontale deel van de dikke darm worden aangelegd. Dit type stoma wordt meestal aangelegd als er sprake is van een aandoening in het neergaande gedeelte van de dikke darm. Dit dalende gedeelte van de dikke darm is dan bijvoorbeeld gexc3xafnfecteerd geweest. Wanneer de chirurg heeft besloten om dit zieke deel van de dikke darm te verwijderen, heeft hij de resterende delen van de dikke darm weer netjes aan elkaar gehecht. Om deze hechting te beschermen tegen de langslopende ontlasting wordt gekozen om een stoma aan te leggen in het horizontale gedeelte van de dikke darm.
Voor alle duidelijkheid, op de afbeelding hieronder is het donkere gedeelte de dikke darm. Met helemaal links de blinde darm en helemaal rechts de anus. De stoma wordt aangelegd in het bovenste horizontale deel van de dikke darm.

Wanneer de chirurg een dubbelloops colostoma gaat aanleggen zal hij via een opening in de buik het horizontale gedeelte van de dikke darm naar buiten halen. Niet helemaal natuurlijk, maar voor een gedeelte. Zo is er op de buik een soort van bolletje zichtbaar, dit bolletje is een gedeelte van de dikke darm.
Tot zover kun je het vergelijken met een tuinslang in je buik. De dikke darm is de tuinslang. Wanneer je een gedeelte van deze tuinslang naar buiten trekt ontstaat er een soort lus, omdat de rest van de tuinslang nog in de buik zit.

Omdat het gedeelte van de dikke darm dat uit de buik is gehaald een beetje lijkt op een soort lus, is het mogelijk om een kunststof staafje door het oog van het lusje te steken. Dit zal de chirurg dan ook doen, om terugschieten van de dikke darm in de buik tegen te gaan.
Op het plaatje hieronder zie je de dikke darm als het donkere gedeelte. Duidelijk zichtbaar is het staafje dat door het oog van het lusje is gestoken.

Nadat het staafje geplaatst is, zal de chirurg de kop van het gedeelte van de dikke darm dat op de buik gelegd is, in de lengte doorsnijden. Op het plaatje hierboven is de snede vaag zichtbaar, in het midden van het donkere gedeelte (gedeelte van de dikke darm).
Het gedeelte van de dikke darm dat naar buiten is gebracht zal worden omgeklapt. Als ware je de mouw van je trui omvouwt. Na het omklappen van het stukje dikke darm, wordt het darmslijmvlies vastgehecht aan de huid. Er zijn twee openingen ontstaan.
Nadat het darmslijmvlies (het omgeklapte gedeelte) is vastgegroeid aan de huid kan het kunststof staafje worden verwijderd.

Het plaatje hierboven laat het eindstadium zien van een operatie bij de aanleg van een dubbelloops colostoma.

Enkelloops colostoma

Wanneer het uiteinde van de dikke darm naar buiten wordt gehaald, spreekt men van een enkelloops colostoma (of eindstandig colostoma). In het plaatje hieronder is het laatste gedeelte van de dikke darm weggehaald inclusief de anus (het witte gedeelte onder het stoma). Dit is dus een definitief stoma. Het zit meestal aan de linkerzijde op de buik (op het plaatje rechts, omdat we als het ware kijken naar de voorkant van een persoon, alsof hij tegenover je staat). Dit type stoma komt veel voor.

Allereerst zal de chirurg het nieuwe uiteinde van de dikke darm naar buiten halen. Het oude uiteinde was natuurlijk de anus, maar die is weggehaald. Daarna klapt hij het stukje dikke darm om dat hij naar buiten heeft gehaald. Dit hecht hij aan de huid vast.

Soms wordt een klein deel van de dikke darm weggenomen, waarbij de anus intact blijft. Het kan zijn dat na een tijd de dikke darm weer aan de anus wordt gehecht. Een zogenaamde hersteloperatie. De stoma kan dan worden opgeheven.
Deze operaties worden vaak uitgevoerd wanneer een gedeelte van de dikke darm zo ziek is, dat deze verwijderd moet worden. Een tijdelijk stoma biedt dan voldoende rust voor het geopereerde gedeelte om volledig te herstellen. Op het plaatje hieronder is alleen het witte gedeelte van de dikke darm weggenomen dat onder het stoma zit.

De operatietechniek van het plaatsen van de stoma is hetzelfde als de operatietechniek die we hebben uitgelegd bij een enkelloops stoma waarbij een gedeelte van de dikke darm wordt verwijderd inclusief de anus.

Een variatie op de ingreep zoals hierboven uitgelegd zie je op het plaatje hieronder. De stoma is dezelfde, maar het overgebleven andere darmdeel (bij de anus) wordt ook door de buik naar buiten gebracht. Er ontstaat dan een actief stoma xc3xa9n een aparte loze uitgang, waaruit alleen wat slijm komt. Die loze uitgang noemt men een slijmfistel. Ook hier kan de stoma soms worden opgeheven door de twee darmuiteinden weer met elkaar te verbinden.
Het maken van de stoma is weer hetzelfde als hierboven uitgelegd. Ook het maken van het slijmfistel is op dezelfde manier gedaan. Want een slijmfistel is eigenlijk een stoma, waar geen ontlasting, maar slijm uit komt. Het is eventueel mogelijk om een hersteloperatie uit te voeren.

Dubbelloops ileostoma

Ook een ileostoma kan ‘dubbelloops’ worden aangelegd. Hierbij wordt een stukje dunne darmlis naar buiten gebracht, waardoor de doorstroming van de ontlasting wordt onderbroken. Hierdoor wordt het verder gelegen dunne en/of dikke darmdeel (tijdelijk) ontlast.
Ook bij deze operatietechniek zal de chirurg een kunststof staafje onder het naar buiten gebrachte stukje dunne darm leggen.
De chirurg zal het naar buiten gebrachte stukje dunne darm in de lengte doorsnijden en de stukjes omklappen, net zoals bij het dubbelloops colostoma. Wanneer het darmslijmvlies aan de huid is gegroeid, kan het kunststof staafje worden verwijderd.

Enkelloops ileostoma

Bij een enkelloops ileostoma is doorgaans de gehele dikke darm weggenomen, inclusief de anus. Maar dit hoeft niet.
De dunne darm komt dan door de buikwand naar buiten. Dit type stoma wordt meestal op de rechterzijde van de buik aangelegd.
De chirurg zal het uiteinde van de dunne darm omklappen (denk aan een mouw van je trui die je omvouwt). Het darmslijmvlies hecht hij aan de buik vast. Met andere woorden: hij hecht het omgevouwen gedeelte aan de buik vast. In het plaatje hieronder is de dunne darm weergegeven in een bruinige kleur. Het witte gedeelte is de verwijderde dikke darm.

Een variatie op deze ingreep zie je op het plaatje hieronder. De stoma is dezelfde (inclusief de operatietechniek), maar er is een deel van het rectum blijven zitten, dat is dicht gehecht. Een hersteloperatie is later mogelijk. De dunne darm wordt dan weer aan de anus gehecht.

Men kan ook het resterende darmdeel naar buiten leiden. Dan krijgt men een eindstandig ileostoma en een aparte slijmfistel, die later eventueel weer op elkaar kunnen worden aangesloten.

Operatietechnieken urostoma

In de afbeelding hieronder zie je de normale situatie, waarbij de urine vanuit de nieren via de ureters naar de blaas stroomt. De nieren zijn de twee grotere bruine stukken bovenaan het plaatje. De ureters zijn de twee bruine slangetjes die van de nieren naar onderen lopen, de blaas in. De blaas is afgebeeld als een bruin “rondje”.

Als de blaas niet functioneert of is weggenomen, moeten de twee ureters (de nu witte slangetjes op het plaatje hieronder) naar buiten worden geleid. Ze kunnen elk afzonderlijk in de buikwand worden geplaatst. Er ontstaan dan twee kleine urinestoma’s aan weerszijden van de buik. Het nadeel van zo’n stoma is dat het een klein verdiept gaatje in de buik is, dat moeilijk lekvrij kan worden verzorgd. Deze techniek van ureters in de huid wordt weinig toegepast.
Op het plaatje hieronder hebben wij het hier over de linker situatie.

Soms kan men de beide ureters ook in xc3xa9xc3xa9n opening op de buik laten uitmonden (rechter plaatje). Dat is al iets gemakkelijker.
Het stoma zelf wordt gecrexc3xaberd door de ureters (of urine-afvoer-buisjes) door de huid te plaatsen en vervolgens aan de huid van de buik vast te hechten.

Operatie volgens Bricker-methode

Bij het aanleggen van een urostoma gebruikt de uroloog meestal een stukje dunne darm (in zeldzame gevallen dikke darm) om een goede afvoer naar buiten te maken. Hij haalt er dus een stukje gezonde darm tussenuit van ongeveer 12 xc3xa0 15 cm lang. Dit stukje darm moet zorgvuldig worden vrijgemaakt en het moet goed doorbloed zijn. Aan xc3xa9xc3xa9n zijde wordt dit stukje darm dicht gehecht en worden de twee ureters er in gexc3xafmplanteerd. Het andere uiteinde van dit darmlisje wordt door de buikwand naar buiten gehaald en vormt dus de stoma.

Het roze gedeelte op het plaatje stelt het stukje dunne darm voor wat als stoma dient. De twee bruine slangetjes zijn de ureters die uitmonden in het stukje dunne darm.

(bron plaatjes: www.mmgonline.nl)

Welke factoren spelen een rol bij de werkhervatting

Allereerst is het van belang om voldoende hersteld te zijn van de operatie. Een goed aangelegd en optimaal functionerend stoma dat je zelfstandig kunt verzorgen. Jongeren hervatten doorgaans vaak (volledig) hun werk dan mensen die al bijna met pensioen gaan. Daarnaast spelen factoren als voldoende energie, een positief zelfbeeld, zelfacceptatie, doorzettingsvermogen, flexibiliteit, relativeringsvermogen en gevoel voor humor een rol. In feite zijn dit algemene eigenschappen en vaardigheden. Voor een deel maken ze ons tot wat en wie we zijn. En ook tot wat we wel en niet kunnen bereiken en het leven, hoe we omgaan met geluk en ongeluk, goede en minder goede ervaringen, verdriet en blijdschap, mogelijkheden en beperkingen.

Welke voordelen biedt (weer) aan het werk gaan en weer een studie oppakken?

Het meest gehoorde antwoord op deze vraag luidt: “Je hoort er (weer) helemaal bij. Je bent weer onder de mensen. “Werken en beter-zijn horen voor veel mensen onlosmakelijk. Deelnemen aan het arbeidproces en aan sportieve en maatschappelijke activiteiten geven zin aan het leven. Daarbij maakt het geen verschil of je parttime of fulltime aan de slag gaat. Hervatting van het arbeidsproces biedt ook in financieel opzicht voordeel. Voor het hervatten van een studie geldt dat dit in de toekomst kan leiden tot een betere positie op de arbeidsmarkt.
In de beginfase is het kun je eventueel op therapeutische basis aan het werk. Dit kun je bespreken met de bedrijfsarts. Ook voor het hervatten van een studie geldt dat je niet direct te hard van stapel moet lopen en hier afspraken over moet maken met de Decaan of studiecoxc3xb6rdinator.

Wat is werken op therapeutische basis?

Dit is werken met behoud van uitkering en kan heel goed in de WAO. Het komt geregeld voor dat iemand nog niet gewoon aan het werk kan, en dan een tijdlang (geheel of gedeeltelijk) op therapeutische basis gaat werken. Het gaat daarbij vooral om feeling houden met het werk, meestal in het oude werk of op zijn minst bij de oude baas. De werkgever betaalt dan geen salaris en de uitkering blijft gehandhaafd. Het is ook mogelijk om op therapeutische basis te werken als je (nog) niet in de WAO bent beland; in dat geval betaalt de werkgever je salaris. Ook dit kun je bespreken met je bedrijfsarts.
Helaas geldt dit bovenstaande niet voor studeren.

Welke voordelen biedt het om parttime te beginnen

Door parttime te beginnen kun je het werkritme rustig opbouwen. Begin bijvoorbeeld met halve dagen. Na verloop van tijd kun je je taken uitbreiden. In de beginfase kan het bovendien prettig zijn je tijd zelf in te delen. Alleen al de wetenschap dat je naar huis kunt gaan bij te grote vermoeidheid of een probleem met je stoma, werkt positief. Ben je eenmaal weer aan het werk, dan is je stoma meestal geen onderwerp van gesprek meer, hooguit als zich iets voordoet op dat punt. Het is voor al je eigen verantwoordelijkheid om in de gaten te houden hoe het gaat. Trek tijden aan de bel als daar aanleiding voor is.

Werkgevers en collega’s

Wat mag ik van mijn werkgever er collega’s verwachten?
Gedurende je ziekte en de periode waarin je je werk hervat, mag je enig begrip van je collega’s en met name van je leidinggevende verwachten.
Gehoor geven is meer dan luisteren alleen . Bij gehoor geven mogen ook emoties een plaats krijgen. Ook je eigen houding is belangrijk. Openhartig zijn heeft meestal de voorkeur boven het verborgen houden van je stoma en alles wat daarmee samenhangt, bijvoorbeeld het mogelijk optreden van lekkages en frequent toiletbezoek. Natuurlijk blijf je wel altijd eigen baas in wat je wel en niet verteld.

Welke wettelijke verplichtingen heeft mijn werkgever?
Sinds de privatisering van de ziektewet hebben de meeste werkgevers Arbo- en verzuimbeleid geformuleerd om arbeidsongeschiktheid van medewerkers zoveel mogelijk te voorkomen. Raakt een medewerker toch arbeidsongeschikt, dan worden vaak alle zeilen bijgezet om rexc3xafntegratie mogelijk te maken. Immers, een werkgever wordt sinds de invoering (1998) van de Wet Premiedifferentiatie en Marktwerking bij Arbeidsongeschiktheidsregelingen geconfronteerd met de kosten van arbeidsongeschiktheid.

Aanpassingen en ondersteuning

Welke aanpassingen van mijn werkplek en school zijn nuttig? Hoe kom ik daaraan?
Voor je terugkeer kunnen afspraken worden gemaakt over eventuele aanpassingen en een vertrouwde plek om je te verschonen. Alle aanpassingen die nodig zijn, bijvoorbeeld een (eigen) toilet met fonteintje in xc3xa9xc3xa9n ruimte en een afvalbak met deksel, moeten beschikbaar zijn. Op de damestoilet is deze voorziening vaak al wel, maar bij de heren vaak nog niet. Ook een luchtafzuiger op toilet kan prettig zijn. Een aantal stomadragers heeft thuis een stomatoilettafel. In sommige gevallen is deze aanpassing ook te realiseren op de werkplek.

Jij of je werkgever kan eventueel een ergotherapeut inschakelen om je werksituatie te onderzoeken en praktische adviezen geven voor werkhouding of werksituatie. Dit zogenaamde preventieve werkplekonderzoek kan ook klachten helpen voorkomen. Zijn er al duidelijk aanwijsbare klachten, dan zal de ergotherapeut verder kijken naar mogelijkheden op het werk (tijdelijk) te verlichten.

Omgaan met problemen

Welke lichamelijke problemen kunnen op mijn werk of tijdens mijn studie een rol spelen? Hoe kunnen deze worden verminderd of opgelost?

Pijn en vermoeidheid worden het meest genoemd als lichamelijk euvel. Met name vermoeidheid is vaak moeilijk aantoonbaar, wat soms tot onbegrip en problemen kan leiden. Zwaar lichamelijk werk en het tillen van zware voorwerpen moeten vermeden worden. Zo nodig moeten heirover afspraken worden gemaakt. Daarnaast kunnen er stomagerelateerde problemen optreden, bijvoorbeeld huidirritaties,winderigheid en de bijbehorende luchtjes en lekkages.

Allereerst noemen we de huidirritaties bij een darmstoma, die heel pijnlijk kunnen zijn. Ze worden veroorzaakt door de ontlasting, maar ook door overgevoeligheid voorde kleefstof waarmee de plak wordt bevestigd. Hoewel voorkomen beter is dan genezen, zijn huidproblemen niet altijd te voorkomen. Zeker niet bijmensen met ene ileostoma; ongeveer 35% van hen heeft er last van. Barrierecremes, bepaalde poeders of een ander type stomamateriaal kunnen helpen.

Een specifiek probleem bij mensen met een colostoma is winderigheid. Hiervoor kunnen allerlei redenen zijn. Bovendien reageert niet iedereen op dezelfde manier. Om winderigheid zoveel mogelijk te beperken verwijzen wij naar het informatie stuk voeding.

In een cafe kan je gezellig kletsen, je ‘woordje’ kwijt. Dat kan hier ook.
Je kan elkaar ontmoeten, vragen stellen, tips en ervaringen uitwisselen, elkaar steunen, eigenlijk alles wat je maar kwijt wil.

We hopen dat jullie hier kunnen bespreken wat jullie graag willen en dat, hoe serieus het soms ook is, het een gezellig cafe wordt!

Groetjes,
Gertjan, Heleen, Wendy en Brechje

Bij de verzorging van een stoma bestaan de volgende veelvoorkomende problemen;
- Lekkages
- Geur/gasvorming
- Irritatie van de huid

Lekkages
Een veelvoorkomende oorzaak van lekkage is een te vol opvangzakje. Zorg er daarom voor dat het opvangzakje voldoende vaak wordt verwisseld. Voorkom dat het gewicht van een te vol zakje aan de kaasplak trekt. Verder kan een te grote opening van de kaasplak natuurlijk tot lekkages leiden. Daarom moet de maat van het opvangsysteem zorgvuldig worden genomen. Gebruik hiervoor bestaande hulpmiddelen.

Verder komen lekkages voor als het opvangsysteem voor een deel loslaat. Dit kan door het onzorgvuldig aanbrengen van de kaasplak of als te veel olixc3xabn en vette zalven zijn gebruikt om de huid rondom de stoma te reinigen of te behandelen. Ten slotte kunnen ook haren en huidplooien rondom de stoma een oorzaak van lekkage zijn.
Het spreekt vanzelf dat lekkages van het opvangsysteem onmiddellijk moeten worden verholpen. Bedenk wel dat een lekkage alleen maar kan worden verholpen als de oorzaak duidelijk is.

Tips
- Neem voldoende tijd om de kaasplak zorgvuldig aan te brengen. Zorg ervoor dat de buikhuid strak is. Plooien en vouwen leiden altijd tot lekkages.
- Probeer verschillende typen opvangsystemen uit. Hierdoor is het soms mogelijk een opvangsysteem te vinden waarbij geen lekkage ontstaat.

Geur en gasvorming
Gasvorming wordt voor 70% veroorzaakt door lucht in te slikken. Dat gebeurt met name tijdens het roken en spreken bij het eten. Verder bevorderen nervositeit en bepaalde voedingsmiddelen (zie categorie voeding) de gasvorming. Het ia aan te raden dat je niet alleen regelmatig maar ook langzaam eet. Door goed te kauwen en tijdens het eten niet of weinig te spreken wordt gasvorming verminderd. Een belangrijk nadeel van gasvorming is de ballonvorming van het opvangzakje. Alleen bij een colostoma kan een opvangzakje met een koolstoffilter worden toegerust. De gassen kunnen dan geurloos uit het opvangzakje ontsnappen. Bij een ileostoma kan geen koolstoffilter worden gebruikt. De filter zou namelijk verstoppen door de dunne, vloeibare ontlasting.

Irritatie van de huid
De huid kan door het gebruik van opvangsystemen gexc3xafrriteerd raken. Belangrijk reden hiervoor zijn;
- te vaak verwisselen van de kaasplak.
- te hardhandig verwisselen van de kaasplak.
- trekkrachten op de kaasplak door een te vol opvangzakje.
- het gebruik van oplosmiddelen of ontvettende middelen.
- regelmatige lekkages en slechte hygixc3xabne.
- de kaasplak niet op maat, waardoor een te grote rand van de huid onbeschermd is.
- allergie.
- infectie,
- chemotherapie of bestraling.

Huidirritatie onder de stoma door lekkage in de plooi.

Huidirritatie door het frequent los trekken van kleefpleisters.
(bron: www.mmgonline.nl)

Onderschat de irritatie van de huid niet, Verwaarlozing hiervan kan tot behoorlijke problemen leiden. Inspecteer daarom ook altijd de toestand van de huid bij het verwisselen van het opvangsysteem. Verder kan er in overleg met je stomaverpleegkundige gekozen worden om voor een tweedelig opvangsysteem te kiezen bij irritatie van de huid. Daardoor kan de kaasplak enkele dagen blijven zitten. Daarnaast moet, als de kaasplak wordt verwisseld, de huid ter plaatse goed worden ondersteund. Op deze manier kan de kaasplak, zonder te veel te beschadigen worden verwijderd. Vermijd zoveel mogelijk het gebruik van zeep en ontvettende middelen. Een belangrijk aandachtspunt is het drogen van de huid. Door de huid goed te drogen wordt het risico op irritatie in elk geval minder.

De huid kan worden beschermd met verschillende soorten barrierecrxc3xa8me. Deze crxc3xa8mes hebben een verzachtend en vochtinbrengend effect. De crxc3xa8me kan op een rustige manier in de huid worden gemasseerd. De toepassing van de barrierecrxc3xa8me gebeurt alleen op advies van de stomaverpleegkundige of de arts.
Ook zijn huidfilmen in de handel waarmee irritatie kan worden voorkomen. Een huidfilm beschermt de huid onder meer tijdens het verwijderen van de kaasplak. Bij een niet gexc3xafrriteerde huid is het niet de bedoeling een huidfilm te gebruiken. Ook hiervoor geldt dat de stomaverpleegkundige adviezen geen over het wel of niet toepassen van de huidfilm. Verder zijn beschermende ringen, pasta’s en poeders beschikbaar om de irritatie van de huid te bestrijden. Toepassing hiervan is meestal specifiek en volgt alleen op voorschrift van de stomaverpleegkundige of de arts.

Tips.
- Experimenteer met verschillende kaasplakken, zo nodig in overleg met de stomaverpleegkundige, om de irritatie van de huid te verminderen.
- Bij een urostoma kan vervuilde urine (teveel aan urinezuur) voor irritatie zorgen, de arts kan hier mogelijk medicatie voorschrijven.

Voor alle veel voorkomende problemen geldt; voorkomen is beter dan genezen!!

De functie van stomaverpleegkundige is de laatste jaren steeds verder uitgediept. Het is een apart specialisme geworden binnen de verpleegkunde, waarvoor een speciale opleiding bestaat. Tijdens die opleiding doen de verpleegkundigen kennis op over alle aspecten van de stomazorg en lopen zij stage bij collega stomaverpleegkundigen om de verkregen kennis aan de praktijk te kunnen toetsen. Niet alle ziekenhuizen hebben een stomaverpleegkundige. Soms zijn er afdelingsverpleegkundigen die de stomazorg als aandachtsveld hebben. Die kunnen ook bijzonder bedreven zijn in het verzorgen van de stoma. Stomazorg is iets dat men in de vingers moet hebben. Door ervaring leert men immers welke materialen geschikt zijn voor bepaalde problemen en hoe ze het beste kunnen worden gebruikt. Het opvullen van plooien en kuiltjes bij lekkende stoma’s lijkt meer op knutselen dan op een medische handeling.

Het ontstaan van speciale stomaverpleegkundigen als professie heeft de zorg voor mensen met een stoma een geweldige impuls gegeven. Veel stomaverpleegkundigen hebben ook een stomapolikliniek. Stomapoliklinieken vindt men in alle grote steden, maar ook in de kleinere streekziekenhuizen zijn er steeds meer gekomen. Daar kan men met alle stomaproblemen terecht, vaak zelfs op zeer korte termijn. Wanneer men niet weet waar de dichtstbijzijnde stomapolikliniek is gevestigd, bel dan het centrale informatienummer. Men krijgt dan meteen de gewenste informatie.

De taak van de stomaverpleegkundige is niet in alle ziekenhuizen gelijk. Naast het adviseren, behandelen en begeleiden van mensen met een stoma ligt de rol van de stomaverpleegkundige vooral op het gebied van coxc3xb6rdinatie. De stomaverpleegkundige is doorgaans de centrale figuur waarmee de patixc3xabnt al te maken krijgt, voordat de operatie plaatsvindt. In gesprekken met de specialist en de stomaverpleegkundige wordt dan duidelijk gemaakt wat er precies gaat gebeuren. De stomaverpleegkundige zal in overleg met de chirurg of uroloog meestal van te voren de plaats bepalen, waar de stoma het beste kan worden aangelegd. Het is echter nooit voor 100% zeker of de chirurg of uroloog de als ideaal verkozen plaats kan aanhouden.

Soms blijkt pas tijdens de operatie dat voor een andere techniek moet worden gekozen, waardoor de stoma op een andere plaats moet worden aangelegd. Hoewel de dagelijkse zorg voor de stoma meestal wordt overgelaten aan de algemene verpleging, is het meestal de stomaverpleegkundige waar men met vragen terecht kan en die de patixc3xabnt leert omgaan met de stoma. En als het zover is dat de patixc3xabnt naar huis kan dan zal de stomaverpleegkundige adviseren waar de stomahulpmiddelen kunnen worden besteld. Men krijgt dan ook informatie over de patixc3xabntenverenigingen. Indien nodig zal de wijkverpleging worden gexc3xafnformeerd, zodat deze paraat is als men thuis hulp nodig heeft.Wanneer er een stomapolikliniek in het ziekenhuis is dan zal de patixc3xabnt voor ontslag ook informatie mee krijgen over de dagen en uren dat men daar met eventuele vragen en problemen terecht kan.

Schematische voorstelling van de rol van de stomaverpleegkundige; een coxc3xb6rdinerende taak tussen allerlei instellingen en organisaties ten behoeve van stomapatixc3xabnten.

Wanneer een ziekenhuis geen speciale stomaverpleegkundige heeft, wordt de zorg meestal overgelaten aan een algemene verpleegkundige die veel interesse heeft in de stomazorg en zich daarin heeft verdiept. Soms wordt de stoma-nazorg ondergebracht bij de incontinentie- of bij de oncologieverpleegkundige. In sommige ziekenhuizen krijgt men bij ontslag te maken met een externe stomaverpleegkundige, die verbonden is aan het bedrijf dat de stomahulpmiddelen gaat leveren. Op zichzelf kan dit een goede oplossing zijn, mits commercixc3xable belangen niet te veel de overhand gaan hebben.
Het ideaal moet daarom blijven in ieder ziekenhuis een stomaverpleegkundige!
(bron: www.mmgonline.nl)

Voor vergoeding van je materiaal doet je er goed aan contact op te nemen met je zorgverzekeraar.

Het nieuwe zorgstelsel: Volledige vergoeding van stomamaterialen
Hulpmiddelen, waaronder stomahulpmiddelen, vallen in de nieuwe Zorgverzekeringswet die op 1 januari aanstaande ingaat, onder de basisverzekering. Dit betekent dat alle stoma-opvangmateriaal en de daarbij benodigde hulpmiddelen onverkort vergoed blijven worden! Voor de volledigheid geven wij hieronder dat deel van de wetstekst ‘Regeling zorgverzekering’ dat betrekking heeft op stomahulpmiddelen, in zijn geheel weer.
xc2xa7 1.4 Hulpmiddelenzorg, artikel 2.15
Hulpmiddelen als bedoeld in artikel 2.6, eerste lid, onderdeel h, omvatten
a. Urine-opvangzakken met de noodzakelijke hulpstukken ter bevestiging aan het been of bed;
b. Voorzieningen voor stomapatixc3xabnten, te weten:
1xc2xba. Systemen ter bevestiging op een stoma voor de opvang van faeces of urine, bestaande uit opvangzakjes en kleefplaten, daarbij benodigde hulp- en verbindingsstukken, opvulmaterialen, reinigingsgaasjes, wegwerpzakjes, spoelapparatuur met toebehoren, stomapluggen, stomapleisters en indikmiddelen;
2xc2xba. Noodzakelijke huidbeschermende middelen, voor zover daarop niet reeds aanspraak bestaat op grond van artikel 2.8 van het Besluit zorgverzekering;
3xc2xba. Afdekpleisters en katheters bestemd voor een continentstoma;
Uit: Staatscourant van 5 september 2005 (nr. 171, pag. 15)

Belasting
In Nederland zijn er nog veel mensen die geen belastingaangifte doen, terwijl zij door het invullen van de aangifte en het opvoeren van ziektekosten mogelijk wxc3xa9l geld terugkrijgen van de Belastingdienst.

Door gebruik te maken van deze zogenaamde aftrek buitengewone uitgaven kunnen nu ook mensen met een laag inkomen (waaronder gehandicapten, chronisch zieken en ouderen) geld terugkrijgen. Dat komt door een speciale regeling: de Tegemoetkoming buitengewone uitgaven (Tbu). Ook voor hen geldt: Aangifte loont!
Door het Ministerie van VWS en de Belastingdienst is een CD-rom uitgebracht met een handige wegwijzer over de diverse regelingen in de zorg, sociale zekerheid en belastingen voor compensatie van kosten in verband met ziekte en handicap.
De titel van de CD-rom is: “Aangifte loont”.
De CD-rom is gratis te bestellen bij postbus 51

Vergoeding lidmaatschap patixc3xabntenvereniging
Sommige ziektekostenverzekeraars hebben een regeling voor de vergoeding van het lidmaatschap van een patixc3xabntenvereniging. Onderstaand overzicht geeft de stand van zaken weer per maart 2004:
De NPCF heeft een inventarisatie gehouden onder zorgverzekeraars en zorgkantoren of zij het lidmaatschap van een patixc3xabntenvereniging vergoeden. Hierna vind je een overzicht van verzekeraars en kantoren die positief gereageerd hebben. Daarbij staat ook vermeld hoe die vergoeding er uit ziet en onder welke voorwaarden deze gegeven wordt.
Overzicht d.d. maart 2004

Agis zorgverzekeringen
Vergoeding
Structurele vergoeding:
€ 22,- per 3 kalenderjaren
Voorwaarden
Bij declaratie moet (een kopie van) het betalingsbewijs worden meegestuurd.

De Amersfoortse Verzekeringen
Vergoeding
- Individuele ziektekostenverzekering Optimaal+: Structurele
vergoeding: 100%
- Individuele ziektekostenvergoeding Basis+ en Uitgebreid+:
Geen vergoeding
Voorwaarden
De patixc3xabntenvereniging dient aangesloten te zijn bij een landelijk of regionaal Patixc3xabnten/Consumenten Platform

Amicon Zorgverzekeraar
Vergoeding
Structurele vergoeding:
€ 25,- per jaar;
- Evt. therapiexc3xabn, georganiseerd door de patixc3xabntenvereniging € 50,- per jaar.
Voorwaarden
De vergoeding is afhankelijk van het soort polis dat men bij Amicon Zorgverzekeraar heeft.

Ohra Ziektekostenverzekeringen N.V.
Vergoeding
Eenmalige vergoeding: € 70,-
Voorwaarden
Verzekerd zijn op grond van de voorwaarden van xc3xa9xc3xa9n van de maatschappijproducten van Ohra.
Dit geldt niet voor de (Studenten) Standaardpakketpolis, de Studentenziektekostenverzekering en de pakketten die enkel dekking bieden voor de belangrijkste (vaak hoge) ziektekosten zoals ziekenhuis, specialist en medicijnen.

Delta Lloyd Zorgverzekering en Ziekenfonds
Vergoeding
Eenmalige vergoeding gedurende verzekeringsduur:
- (AV)Select: € 70,-
- (AV)Top: 100%
Voorwaarden
Patixc3xabntenverenigingen moeten in ieder geval activiteiten ontplooien en gespreksgroepen
organiseren en voorlichting geven, verband houdend met de aandoening van verzekerde.

Woudsend Verzekeringen
Vergoeding
Structurele vergoeding alleen voor “Zorg Deluxe 02″: 100%
Voorwaarden
Patixc3xabntenverenigingen moeten aangesloten zijn bij een landelijk of regionaal
Patixc3xabnten- en Consumenten Platform.

ONVZ Zorgverzekeraar
Vergoeding
Particuliere ziektekostenverzekering individueel:
- Benfit Module Polis :Geen vergoeding
- Optifit Module Polis : Eenmalig maximaal € 25,-, gedurende looptijd van de verzekering
- Topfit Polis : Volledig
Aanvullende pakketten op een ziekenfondsverzekering op Standaardpakket Polis:
- Benfit XL Pakket :Geen vergoeding
- Optifit XL Pakket : Eenmalig maximaal € 25,-, gedurende looptijd van de verzekering
- Topfit Pakket : Volledig
Voorwaarden
Vergoeding tegen overlegging van een kopie van het bewijs van inschrijving en het
betalingsbewijs.

OZ zorgverzekeringen
Vergoeding
Royaal pakket
Eenmalige vergoeding: € 50,-
Voorwaarden
Vergoeding in het jaar dat men lid wordt

Nuts Verzekeringen
Vergoeding
Structurele vergoeding vanuit AV-Goud: € 70,- per jaar (maximaal)
Voorwaarden
Geen

(bron: www.mmgonline.nl)

Het feit dat er zowel een xc3xa9xc3xa9ndelig als een tweedelig systeem bestaat, betekent dat er een keuze is. Iemand bij wie een stoma is aangelegd kan dus kiezen. Die keuze wordt bepaald door de persoonlijke voorkeur, de omstandigheden waarin de stomadrager verkeert en de mogelijkheden die de stomadrager heeft.

- Bij een xc3xa9xc3xa9ndelig systeem vormen zakje en plak xc3xa9xc3xa9n geheel. Dat betekent dat huidplak en zakje in xc3xa9xc3xa9n keer worden aangebracht en verwijderd. Dat wordt in de praktijk als prettig en hygixc3xabnisch gezien, maar het betekent wel dat de drager een bepaalde handigheid moet hebben om het xc3xa9xc3xa9ndelige systeem een aantal keren per dag in zijn geheel te verwisselen.

(bron: www.mmgonline.nl)

- Een tweedelig systeem bestaat uit een losse huidplak die een aantal dagen kan blijven zitten, en losse zakjes die makkelijk zijn te verwisselen. Onder een 2-delig systeem verstaan we dus een stomasysteem waarbij de kleeflaag en het zakje twee gescheiden eenheden vormen en het zakje zelf dus geen kleeflaag bezit. Er zijn tegenwoordig verschillende 2-delige systemen in de handel, die zich van elkaar onderscheiden door de ingenieuze wijze waarop het zakje op de plak wordt bevestigd.

(bron: www.mmgonline.nl)

De keuze van het systeem wordt in eerste instantie gemaakt in het ziekenhuis. Is iemand tevreden met wat hij heeft, dan is er in feite geen noodzaak om van systeem te veranderen. Komen er vragen of zijn er problemen, dan kan verandering van het systeem soms uitkomst bieden. Wanneer bijvoorbeeld door plooien in de huid een tweedelig systeem lekkage geeft, kan dat vaak met een xc3xa9xc3xa9ndelig systeem worden ondervangen.
In overleg bepaal je dus zelf welk systeem het meest geschikt is. Het is bijvoorbeeld belangrijk te weten of je werkt, wat je hobby’s zijn en of je aan sport doet.
Maar zijn er problemen zoals lekkages of huidirritatie, dan moet de persoonlijke voorkeur wijken. Dan moet je die problemen oplossen en dat systeem kiezen waarmee je de oplossing van het probleem denkt te verwezenlijken.

In de praktijk zie je geen verschil in veiligheid en zekerheid tussen beiden. Sommigen hebben het idee dat een tweedelig systeem veiliger is: dikkere plak moet beter hechten, en wanneer het zakje dan ook nog hoorbaar in de ring klikt, dan moet het wel veiliger zijn dan zo’n dunne plak van een xc3xa9xc3xa9ndelig systeem die je er zo ‘makkelijk’ kan afhalen. Wanneer je zo denkt dan moet je vooral bij je tweedelig systeem blijven.
De verhouding tussen xc3xa9xc3xa9ndelig en tweedelig is momenteel 40;60. Dat lijkt redelijk: een xc3xa9xc3xa9ndelig systeem is niet voor iedereen geschikt, terwijl aan de andere kant mensen steeds vaker het ziekenhuis verlaten met een xc3xa9xc3xa9ndelig systeem. De periode dat het xc3xa9xc3xa9ndelige systeem een ‘must’ was is wel voorbij. Er wordt steeds meer gekeken naar welk systeem het meest geschikt is, waarbij vooral rekening wordt gehouden met de persoonlijke voorkeur.

Voordelen xc3xa9xc3xa9ndelig systeem
- Dun & soepel
- Makkelijk te verwijderen
- Meer bewegingsvrijheid
- De stoma is beter schoon te maken
- Heel er plat op de huid

Nadelen xc3xa9xc3xa9ndelig systeem
- Het systeem moet xc3xa9xc3xa9n tot enkele keren per dag verwisseld worden
- Het kan problemen geven bij een gevoelige huid

Voordelen tweedelig systeem
- De plak kan enkele dagen blijven zitten
- Alleen de zakjes worden verwisseld
- Zakje kan je snel verwisselen
- Geschikt voor mensen met een gevoelige huid
- Stand van het zakje kan je wijzigen
- Meestal goedkoper

Nadelen tweedelig systeem
- Meer zichtbaar
- Ontlasting kan in ring blijven zitten